Şeyhî Dîvânı

XIV. yüzyılın sonu ile XV. yüzyılın ilk yansında yaşayan ve eski Türk edebiyatının kurucularından sayılan Şeyhî, Germiyan Beyliğinin merkezi Kütahya'da doğmuştur. Kaynaklarda doğum tarihi ile ilgili bir kayıt bulunmamasına rağmen bu tarihin H.773- 778/M.1371-1376 olabileceği tahmin edilmektedir. Şeyhî'nin asıl ismi Yusuf Sinan'dır. Şeyhî'nin babası ve ailesi hakkında kaynaklarda bilgi verilmemiştir. Kaynaklarda Şeyhî'nin yeğenleri olarak Fatih devri şairlerinden Molla İzârî ve Cemalî'nin isimleri kaydedilmiştir. Şeyhî, Kütahya'da Ahmedî gibi devrin alim ve sanatkârlarından ders almış, daha sonra İran'a gitmiştir. Burada Seyyid Şerif Cürcanî ile ders arkadaşlığı eden Şeyhî, özellikle tasavvuf ve tıp alanında bilgisini artırmıştır. Şeyhî, muhtemelen H.818/M.1415 İran dönüşünde Ankara'da Hacı Bayram-ı Velî'ye intisap etmiştir. Kaynaklar bu nedenle onun şiirde Şeyhî mahlasım aldığım ifade etmişlerdir. Ankara'dan memleketine dönen ve bir artar dükkânı açan Şeyhî, göz hekimliği alanında maharetini göstererek Hekim Sinan adıyla şöhret kazanmıştır. Şeyhî'nin Çelebi Sultan Mehmed'in gözündeki rahatsızlığı iyileştirdiği ve ondan büyük ihsan ve iltifatlar gördüğü kaynaklarda ifade edilmiştir. Şeyhî'nin son yıllarını nerede ve nasıl geçirdiği, hangi tarihte vefat ettiği konusunda kaynaklarda yeterli bilgi verilmemiştir. Şeyhî üzerine yapılan çalışmalarda onun muhtemelen H.834/M.1431 yılında vefat ettiği ve mezarının Kütahya yakınında Dumlupınar'da bulunduğu söylenmiştir. Germiyanoğullanndan II. Yakup Bey, Osmanoğullarından Emir Süleyman, Çelebi Sultan Mehmed ve E. Murad ile ilişkileri bulunan Şeyhî'nin elimizde Divariı, Hüsrev ü Şirin ve Har-nâme mesnevileri bulunmaktadır.535 Kaynaklar Şeyhî'nin mesnevi alanında yeni bir yol açtığını, gazel alanında ise eskinin bir takipçisi olarak devam ettiğini, Türk edebiyatından en güzel Hüsrev ü Şirin mesnevisinin Şeyhî'nin eseri olduğunu ifade etmişlerdir. Şeyhî Divanı 15 kaside, 4 tercî-i bend, 2 terkib-i bend, 1 mesnevi, 2 müstezat ve 204 gazeli içermektedir. Hüsrev ü Şirin mesnevisi 7000 beyit civarında bu konuda yazılmış en güzel eserdir. Har-nâme ise 126 beyitten oluşan, toplumdaki sosyal adaletsizliği dile getiren küçük bir mesnevidir.

ISBN

978-975-17-4078-6

Sayfa Sayısı

148

Yayınlanma Tarihi

2018