Mecmûa-i Gazeliyyât

Mecmuada mürettibin tertip sebebiyle ilgili herhangi bir kayıt mevcut değildir. Mecmuanın telif tarihi ve müstensihi de bilinmemektedir. Katalog kayıtlarındaki bilgiler mecmuanın Nuh b. Mustafa Konevî’ye ait olduğunu tescil etmektedir. Mecmuanın Sultan Ahmed methiyeleri ile başlaması, tanzir edilen gazellerin çoğunun Bahtî’nin gazelleri olması, mecmuanın hat hususiyeti ve minyatürleri eserin Sultan Ahmed’e takdim edildiğini düşündürmektedir. Mecmua I. Ahmed için yazılan ve ikisi Hocazâde Esad’a, biri mahlası zikredilmeyen bir şaire ait olan üç kaside ile başlamaktadır. Kasidelerden sonra “Tercî-bend-i Hâfız başlığı ile yine Sultan Ahmed için bir methiye yer almaktadır. Bu dört şiirden sonra ilki Bâkî’ye ait olan gazellere yer verilmiştir. Mecmuada nazım şekillerinin %3’lük oranını oluşturan sayıda kaside, tercî-bend, tahmis, muhammes, müseddes nazım şekilleri yer alsa da muhtevası %97 oranında gazellerden oluştuğu için mecmua bir gazel mecmuası olarak düşünülebilir. Mecmuada yer alan şiirlerin sıralanmasında şiirin vezni, kafiye, redif ve şair isimleri gibi herhangi bir düzenleme kriteri dikkate alınmamıştır. Mürettip kendi beğendiği –ve muhtemeldir ki Sultan Ahmed’in de beğendiğini ya da beğeneceğini düşündüğü- şiirleri yahut padişahın yakınında bulunduğu anlaşılan birkaç şairle birlikte başka şairlerin de şiirlerini mecmuaya dâhil etmiş olabileceği düşünülebilir. Mecmuada yer alan şiirler genellikle 16. yüzyıl şairlerinden seçilmiştir. Mürettibin gazel seçiminde genelde beş beyitlik gazelleri tercih ettiği görülmektedir. Beyit sayısı beşten faz-la olan gazellerin ise mecmuada çoğunlukla beş beyti yazılmış geriye kalan beyitler yazılmamıştır. Beyit sayısı beşten fazla olan gazellerin yazımında, mürettibin mecmuaya almadığı beyitlerin hangi saik ile alınmadığı bilinmemekle beraber daha çok beğendiği beyitleri tercih ettiğini düşünmek mümkündür. Mecmuadaki şiirlerin hemen hepsinde başlık bulun-maktadır ve başlıklarda çoğunlukla şairlerin mahlasına yer verilmiştir. Mecmuada 16 adet minyatür bulunmaktadır. Bu minyatürlerin bazılarında Sultan Ahmed’in tasvir edildiği anlaşılmaktadır.

ISBN

978-975-17-3938-4

Sayfa Sayısı

225

Yayınlanma Tarihi

2017